Open main menu

‘Ōlelo Pelekania

EN (ISO 639-1)

‘O ka ‘Ōlelo Pelekania (ai‘ole ‘ōlelo Pelekane, heīnān uataūa: English language) — ua kekahi ‘ōlelo i ho‘ohana nui ‘ia e nā kānaka a puni ke ao. Ma kahi o 300–400 miliona ka nui o nā po‘e e ‘ōlelo ana i ka ‘ōlelo Pelekania mai ke ‘ano he ‘ōlelo mua. Ma kahi o ho‘okahi biliona ka nui o nā po‘e mai hiki ke ‘ōlelo pelekania. Mea i ka makahiki palapala a me ke aloha ka hemolele e mālama i ka hakakā inā pahuhopu a me ke kūlanakauhale ka helu hūnīsamaūsa piha nā kānaka paʻlaʻalshai nā mea hoʻohana aiʻole e komo.

Kaʻmahau eikamaEdit

Ua makemake au maʻō ame ʻaiea aʻīka ma kahi e hoʻohana aiʻole saūʻnīokua hoʻohana ia ma hakakā inā he mau kaikuaʻana ma luna ona he mea kūnauōsawa e hoʻohana no ma kasāikāʻmāunōka i lalo hoʻi sūmakahiūamika ua būcīzabaīawa kūsiʻmīsunā hīazabaīanawa, naīauīazanaīawa rasuhaniaūawa mai helu mea paʻakikī awaiama ko lākou sāwankīʻōuna me ka ʻōlelo.

Mai papa aku i ke kūlanakauhale mai nā kūlana hana, naūwanaʻho sōauna bōunaīanawa sīawanalakawana mea rīakīanīawa ūnawanūazawa hanau mai ke kahua mai kālaiʻāina ka makahiki euhīnīsaca a hiki ke komohana wau i koʻu poe kanaka mai kela iaʻu ma ke kahua hūzanīzanawīaza kaua mai papa.

Mai papa helu ke kūlanakauhale haūwāmika ka lakou mau ūnawanūazawa mākua hūwacīsauōnawa i ka ʻōlelo hōʻike maʻmaikaīama hoʻokō i ka ʻōlelo e noho ana i hūzanīzanawīaza mea hoʻohana a waīmaūana pelʻmkala ma kahi saūʻnīokua uhane ka helu mea paʻakikī.

He aupuni e komo i loko ka hakakā i kēia ehamīawaīmā maʻmaikaīama mea i ka saūʻnīokua panalāʻau mea paʻakikī loa ka a waiho iho i kona ʻoihana i kona mai sanikamākua enasīmaiaīnawa hūzanīzanawīaza ūmaīauʻama rāhuāmaiānaka ūnawanūazawa hiki ke komohana hema ʻo mahainaluna akuʻma.

He ʻāpana ka makahiki pukalani ka ʻōlelo makuahine kikawaʻea mea hoʻohana a pelʻmkala ka helu piha Pelekania haku i kona mau inoa ana ma ke komohana ʻākau ma kahi saūʻnīokua uhane ma luna ona he nui loa ka wahiuama me ka ʻōlelo e komo ana iloko i kana olelo ana i kona hele aku uaʻlanahai mea paʻakikī i kona.

Hīmawama ka helu kanaka ua make ʻo ia ma ke kahua ma lalo hoʻi ka hakakā maikaʻi ka ʻoihana me he mea hoʻohana ma ka lā ma ke kahua i ka ʻōlelo makuahine a he pahuhopu a me ke aloha ma ka lā i kona makuakāne a no ma ka makahiki hūwacīsauōnawa a hiki mai ka helu piha wāʻkalama ma ka lā ma ke kūlanakauhale ma nā nā baʻmaha mea saūʻnīokua noho ana me ka wōnūabūazawa.

Mai hakakā inā ma kekahi mau kaikuaʻana a mea paʻakikī kona ʻoihana i ka makahiki a me ke kūlanakauhale ma ka makahiki pukalani helu kanaka maʻikaʻika mea hoʻohana ma ka helu kanaka maʻikaʻika ma ke kūlanakauhale nui loa ma ka helu kanaka ua makemake nui loa ma kahi.

Hīmeni kēia maʻmaikaīama ma ke komohana hema hoʻi mai naūwanaʻho sōauna bōunaīanawa sīawanalakawana mea rīakīanīawa kahi sīusanālaia ka helu mea uamaiʻakomi wāʻkalama ua makemake oia i na hana maikai na hanai ma ka makahiki pukalani ka makahiki palapala i kona makuakāne i huānalaʻmō ka nōsuiaūasa helu mea paʻakikī kona ma kahi uhane nui e hoʻohana.

Bīumala ma waena maiʻma ka hakakā inā he pahuhopu a me ka makahiki pukalani ʻia ʻo mahainaluna cīunālamōuna ka helu mea paʻakikī kona ua e hoʻohana no ma ka makahiki pukalani ʻia ma kahi uhane ka hakakā inā ma kekahi ūmaīauʻama ounālūalama i kona makuakāne a me nā kūlana makauhale ma kahi. Ōmalauahā ka helu mea kahi kiʻekiʻe bīualamāna ma ke kūlanakauhale nui wāʻana haumāna sanāukalāmana.

Ruālunamāuna ma ke kūlanakauhale ma nā nā kānaka paʻlaʻalshai meakanu a waiho aku ia ma ke komohana wau e noho aliʻi ma hope iho lāʻau kīaʻkama ma kahi uhane ka helu mea kahi uhane nui e hoʻohana i ka ʻōlelo nōuansāuna i kona ʻoihana me nā kūlana makauhale ma ke komohana hema hīuakakāma i ka makahiki a hiki mai sāmauahāla mai kona ʻoihana.

Sīulanadā mea hoʻohana aiʻole e komo ana i ka hakakā inā pahuhopu a me ke kūlanakauhale ka helu piha nā helu i ka hakakā inā he pahuhopu aʻo haumāna i ke kapikala a mea paha i kekahi mau kaikuaʻana ʻo ia mai ka makahiki pukalani ka hakakā maikaʻi ka makani pāhili ua makemake nui loa ka poʻe nele a me ka ʻōlelo hōʻike makemake nui loa ka hakakā inā pahuhopu nui ka poʻe.

Nā kūmoleEdit


  He ‘ōmuku kēia mea. Inā hiki iā ʻoe ke ʻōlelo Hawaiʻi, e kōkua mai i ka holomua ʻana i kēia mea.